Catégorie : Actualités en Pular

Konaakiri ñannde 19 jolal 2025 – Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen ardike hurbitugol ɗee kuɓeeje kiwal ɗoo ɗiɗi. Ɗun ko CMIS on Simanterii e Huɓeere poliisi nden Dabompa.

Ɗii hurmbitaaɗi ɗoo wonii sappo e jeetati kuɓeeje ɗe yaakitoraaɗo on ka kiwal timmbi gila ñannde silto 2021.

Hiɗe tawaa e faandaare Ardiiɗo hawtaandi ndin, Maamadii Dummbuyaa. Fii hiwugol ngenndi ndin. Anndintini Yaakitoraaɗo kiwal ngal Seneral Bassiru Jallo

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen ɓannginii wonndema e nder ko timmaa duuɓi nayi ardiigu ngun timmbii golleeji heewuɗi e banŋe kiwal jamaa on : « teddungal laamu ko e kiwal jamaa laamaaɗo iwata.», ɓeyditi Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen.

O holli wonndema sifa ɗee kuɓeeje darnaama ka dowri. Fii wallitagol poliisiiɓe ɓen no ɓe hiwira jamaa on e jawle maɓɓe ɗen.

Ka hommbugol, Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen hollii wonndema ɗoo e ko arata haray en heyɗintinii alhaaliiji heewuɗi fii newingol kiwal jamaa on e jawle maɓɓe ɗen.

CMIS on Simanterii mahaama e hoore m² 4 500, ko suudu ardordu, suudu poliisiiɓe e suudu marirdu aalhaaji bakondirɗi e golleeji maɓɓe ɗin.

Huɓeere poliisi nden Dabompa, ko ndu koore mo birooji 6 ka ley, e birooji 3 e suudu yewtereeji ka koore ɗiɗaɓo.  E huɓeere goo nde birooji 7.

Konaakiri ñannde 19 jolal 2025 – e nder adintingol ndartannde sakkitorde waɗaynde e njelaare ñannde 20 haa e mawbaare ñannde 25 jolal 2025 cukko hooreejo kabinee ka yaakitorde aranere ardiiɗo mojobere ndartinaynde nden tummbondirii e calɗii yaakitorde aranere nden fii yewtidanngol.

Faandaare nden ko ɓannginangol calɗi ɗin aalaaji ndartinirɗi ɗin e no ɓe ñinira, huutora eɓɓore wootere ka ndartinngol.

« ngal tummbondiral, wonay sommbo eɓɓoore ndartino timmbee, maandinee hakkunde Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen e yaakitoraaɓe heddiiɓe ɓen, gooto kala ɓannginay golle ɗe o waɗi ɗen e nder hitaande nden. Ka nder ɓatakuru, ɓannginnte faandaare nden e noone no ƴettitirtee non anndintini Lansine Dummbuyaa cukko hooreejo kabinee ka jonnde yaakitorde aranere.

Konaakiri ñannde 19 jolal 2025, Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen tolnii ka jonnde imminaaɓe immorde e CPI. Ko ardi e maɓɓe, ko cukko polkileer mawɗo on Mame Manjaay Ñang

« ngal tummbondiral ko batte huuwondiral hakkunde Gine e CPI on e batte ñaawoore waɗunde nden fii  28 silto », anndintini yaakitoraaɗo fii ñaawoore nden Yaayaa Kayrabaa Kabaa.

Cukko polkileer on holi wonndema CPI on faala humpitaade no ñaawoorenden toppitortee noo faadee e wullintaande ñaawaaɓe ɓen ka bununnde 28 silto 2009, fii no tooñaaɗo kala hettira goonga mun kan.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen ɓanginii e hoore haqiiqa faandaare Gine nden fii no ñaawooje ɗen nunɗira, gooto kala hetta goonga maa tooñe mun ɗen, tippude e sariya leydi ndin.

Konaakiri ñannde 19 jolal 2025, Jonnde yaakitorde aranere nden tolnii Entrprise Sekou Decor fii henndagol dokkal raayaaji ngal o yeɗi Ardiiɗo hawtaandi ndin e calɗi heewuɗi ka ardiigu.

Ngal kuugal ko maande mawnde, hinde yaadi e wakkilaare fii ɓanntal ngenndi, e heyɗintinal ngal immorde e Maamadii Dummbuyaa. « Anndee raaya ko maande aranere fii jeytaare ngenndi », anndintini koolaaɗo kuugal Entrprise Sekou Decor o anndintini ko ɓanngingol giggol leydi ndin waɗiniɓe ɗun.

Raaya ko maande hormornde fii humondiral e jeytaare. Ko o maande ndimu ngenndi kadi. Okkugol ɗun laamu ngun, ko ɓannginngol angisannde e laaɓal wonannde Hawtaandi ndin e toppitagol faandaare heyɗintinaare nden wonnannde Ardiiɗo Hawtaandi ndin.

Dokkal ngal ko :

• Raayaaji e dire mun 853,
• Raayaaji faatunnde 69,
• Raayaaji teddungal 21.

Konaakiri ñannde 18 jolal 2025 Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen Koohoo Aamadu Wuuri Baa tolnii naalankoojo mawɗo e galli ginenaaji, inneteeɗo Azaayaa  adi o fokkitannde hirde makko nden ka werde Arena Pari.

Naalankoojo on no ari doomugol du’aa e waajuuji e fee Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, adi o hiiroyde e ndee werde nde jonndeeji 9000 fii townugol raaya cosaane Gine on.

Azaaya ɓannginii weltaare makko nden sabu tolnannde nden, o holli wonndema galli Gine ɗin no heɓude ɓural mawngal e nder winndere nden, tentinii gila Maamadii Dummbuyaa ardii Hawtaandi ndin : « ndee hirde, toonin mbawdi ndin, ko anitannde wonannde aditiiɓe e banŋe cosaane e artirgol Gine ka gangunal naalankaaku ».

Manaseejo makko on Mohamed Lanndumaa bannguraa ɓannginii wonnde hirde nden ko ballaŋal mawngal udditata e nder Pari wonannde, ginenaaɓe e cosaane leydi ndin.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen jarnii eɓɓoore nden, o banngini wonndema hinde yaadi e faandaare Ardiiɗo Hawtaandi ndin, yurmondiral e lollinngol jiwɗina ɓii ngenndi en. Koohoo Aamadu Wuuri Baa heyɗintinii, tammbitannde laamu ngun e sifaa ɗee eɓɓooje. Sabu ɗun hawrondirii e ɓure heewuɗe ɗe leydi ndin dañi wano hurbitugol laana oogirɗe simanndu nden e Transform Africa Summit (TAS2025) e ƴanngal ngal Bammbetoo

Konaakiri ñannde 15 jolal 2025 – Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen koohoo Aamadu Wuuri Baa,  tawaama wonndude e Ardiiɗo Hawtaandi ndin ka hurmbitugol ƴanngal Bammbetoo.

Ƴanngal ngal ko miliyonji 26 dala ñinniraa, e dow ballal Koweet (FKDEA). Ngal newinay yaadu ndun ka hoore ballaŋal.

Ko ɓuri hittude e hurmbitugol ngol ko anital humondirngal e taarika ngenndi ndin adi lefol ngol taƴeede. Ardiiɗo Hawtaandi ndin, e Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, deƴƴuno yeru minitti fii wonnkiiji saa’idiyankooɓe ɓen e nder ngenndi ndin.

Ƴanngal ngal innaama « Échangeur de Bambeto » fii anintanngol yanuɓe ka hoore ballaŋal fewndo hare feddeeji ɗoworɗe. Ɗun hollii wonndema ɓantal leydi ndin e tariika ngenndi ndin ko yaaduɗun.

Konaakiri ñannde 14 jolal 2025 – Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen ardike hommbugol dental jeɗaɗaɓal Transform Africa Summit TAS2025, e ley tiitoonde : « Haqqille tafaaɗe fii Afiriki: sincugol ko nafata fow ».

E nder balɗe tati, tummbondiral mawngal moftii ɓuri yimɓe 7000 iwruɓe e leyɗe 40 faandaare nden ko wootere ñinnanngol afirikinaaɓe haqqille tawaaɗe.

Ardiiɗo yiilirde Africa smart nden Lansina Kone annditini wonnde Transform Africa Summit TAS2025 ko dental mawngal e himmungal gila ngal sincaa e hitaande 2013. Gila ɗun ardiiɓe hawtaaɗe ɗiɗo e imminteeɓe 40 e ɓuri yaakitoraaɓe 47 e tawdeteeɓe ɓuri 7000 iwruɓe e leyɗe  79, e hoore tawdeteeɓe 1552, e 584 CEO, DG, e PDG e star-up 590 afirikinaaɓe.

Yaakitoraaɗo on ka postu e Telecom; hollii wonndema Konaakiri hommbataa dental ngal. Ko lowre goo wonaa e udditeede, lowre nde tawata afiriki no waawi tenƴintinaade e nder gite, ndartoo e nder hoolaare, suusa timmbude e nder naɓidal. E nder ngal dental, hinaa yewtere tun waɗi  fii haqqille tafaaɗe men haccike Afiriki nimerik e hitaande 2040

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, jarnii laatal dental ngal no haaniri o ɓanngini wonnde Gine hunnii aadi: “ en anndinii hoore men wonnde hiɗen waawi gaynannde hoore men.”

O ɓeyditi wonndema e nder balɗe tati, Gine hollii no waawi wernude sifa ngal dental mawnirngal nii wonndude e ɓe karalɓe ƴelltiiɓe fow : « e nder balɗe tati on gollii, ko tiiɗi, men ndaaray men taskoo tippude e ko men yi’i e ko men faami. Miɗo anndi ɗee doole ɗoo fow ko e sukaaɓe ɓen woni  e sonnaaɓe angisiiɓe faalaaɓe hettude geɓal maɓɓe ngal ɓe hanndi ngal. »

Ka ñoggugol, Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen holli wonndema, ngal dental ɗoo, hollii fewndaare winndere nden : « Sukaaɓe ɓen no faalaa waawude e waylude. »  O holli liggotooɓe ka ardiigu ɓen, tammbitagol suukaaɓe ɓen no ɗee golle yaraa yeeso duumoo fii ɓantal ngenndi ndin ».

Konaakiri ñannde 13 jolal 2025, Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, Aamadu Wuuri Baa wonndude e yaakitoraaɓe goo, wernii ka jonnde yaakitorde aranere, yeruujo makko on Saralon Dawid Moynina Sengee e liggodotooɓe mun.

Ngal tummbondiral no yaadi e ɓeydugol huuwondiral e naɓidal hakkunde Hawtaandi Gine e Hawtaandi Saralon ndin.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe Saralon ɓen yottiinii nulal ngal koohoo Juli’us Madabi’oo nuli mo e Koohoo Seneral Maamadii Dummbuyaa. O anndini wonndema ko fiinaagol addiɓe e eɓɓoore Simanndu 2040 e Smart Africa. O hollii wonndema ndee eɓɓore no haana fiiniide e mun tentinii e banŋe moftindirgol ɓee luujooɓe ɗoo fow e ɗii alhaaliiji timmbaaɗi ɗoo fow.

Yaakitoraaɗo eɓɓooreeji ɗin Moodi Isma’el Naabee anndintini taariika naɓidal wonungal hakkunde Gine e Saralon tentinii wonannde jaamaaji ɗin. O holli no haani ka ɗun yanñiree e banŋeji faggudu e enersii e kadi e ɗatal laana kan.

Konaakiri ñannde 13 jolal 2025 – Mojobere mawnde Banki mondiyal weerii ka jonnde Ardiigu yaakitorde aranere. Ko tolniɓe ko koohoo Aamadu Wuuri Baa. Ko ardi e maɓɓe ko yaakitoraaɗo fii wintaari ndin Moodi Faasine Sillaa wonndudude e Sonna Marii Santal Uwanyiligira hooreejo saldu Gine, Koddiwaaru, Benen e Togo e Sonna Natalii Kuwasii Hakon hooreejo laral hirnaange Afiriki e banŋe wintaari (SFI)

Ngal tummbondiral mawngal, ko bimmbi ñannde hurbitugol eɓɓoore mawnde Simanndu nden waɗi.

Yaakitoraaɗo wintaari on holluno : « mojobere banki mondiyal nden no faandii timmmbugol noone huuwondiral kesal yaandungal e faandaare ɓantal leydi ndin wonannde ɗii duuɓi jowi arooji ɗoo.

Sonna Marii Santal kañun jarnii angisannde Gine nden fii yanñugol banŋeeji faggudu ndun hara hinaa oogirɗe ɗen tun. O anndini wonndema maral wintaari maɓɓe ndin fii Gine ko telen miliyaaruuji 1,5 dala wattodude e miliyonji 900 dola ɗi SFI mooɓiti.

Sonna Natalii kañun ɓannginii faandaare suuseeti maɓɓe tammbitagol Gine tentinii e banŋe demal, e giyaa (enersii) fii liggeeji sukaaɓe ɓen newora.