Catégorie : Actualités en Pular

Konaakiri ñannde 24 jolal 2025 yaakitorde ñaawoore nden ka ndartirde 2025.

Yaakitorde ñaawore nden ɓannginii baɗe ɗe nde ñinni, tippude e eɓɓoore golle nde nde ahodaa nden. Yewte maɓɓe nden ka jonnde yaakitorde aranere hollii ɓure ɗe ɓe huuri ɗen tippude e eɓɓore golle maɓɓe nden tentinii e banŋe heyɗintinal ngal e tootugol neɗɗanke hakkeeji makko ɗin. Ɗun e ɗun mun no woodi ko ɓe huulani hay si no dartii wano : anngal liggodoteeɓe, woni ñaawooɓe woni sotooɓe (grerefuuɓe) sabu ñaaweteeɓe ɓen no ɓuri adadu ko ñaawooɓe ɓen gasata ñaawude kon.

E hoore ɗun no wattii ɗon netteendi ardiigu ngun e netteendi keɓal jawle ɗen ka yaltinngol ɗe fii wintorgol e tentinii ko tawi kon ɗeri ñaawirɗi ɗin newaaki sabu waɗaaka batte-junngo. Hay si tawii caɗeele no waalii hen, haray tama’u no semmbi e golle jokkaaɗe ɗen fii hunnugol aadi ndi ɓe ahodi ndin e yaakitorde aranere nden.

Konaakiri ñannde 24 jolal 2025 – Yaakitorde jannde ƴellitiinde nden anndintinii faandaare mun ɓurunde e mawnude ka jannde ƴellitiinde, fii no nde wonira ɓarngal ɓantal ngenndi ndin. E hoore ɗun nde ɓanngini kuuɗe waɗaaɗe ɗen. Wano: heyɗintingol ɗeri sar’inorɗi ɗin, timmbugol plateform bajjo deftinorɗo fii janngooɓe ɓen, ƴettugol golle jannooɓe-wiɗoo ginenaaɓe e jeyaaɓe ka jananiri, e timmbugol alhaaliiji newinirɗi golle

Yaakitorde nden ɓannginno fahin caɗeele wano e banŋe winntagol hinde heɓude satteende e yaltino jawle. Tallallakke ɗun no haɗude nde joofinngol eɓɓoore golle ɗe nde ahodaa nden : « Yaakitorde aranere nden tammbitoto yaaaktorde jannde ƴellitiinde nden fii no aadi ndin hunnora immorde e newinanngol nde yaltinngol jawle winteteeɗe. », ɓeyditi Ñinnoowo mawɗo on Doftooru Faasine Konte.

Loolaa, ñannde 22 jolal 2025 – Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen ardike hurmbitugol dabbunde njiilu ngun 2025-2026 e ley tiitoonde “Simanndu oogirde fii ñinnugol njiilu nduumiingu” ndee  hurmbitannde nayaɓere ɓannginii faandaare ONT nden fii ardinngol ngalu hunndaari ndin e cosaane ɗen senngo Gine ka ley fitaare.

Ila ka ley fello Nimba, maral adunayankoore UNESCO, yaakitoraaɗo fii njiilu e werdeeji Mahammadu Abdullaay Jallo ɓannginii wonnde fuɗɗagol oogirde njanɗe nden Simanndu udditay ngalu e nokkeeli ɗin e banŋe njiilu: “ Fello ngon Nimba e wonndiire nden Jiyama ko hunndaari ndi noonemaa e wuuruɗi. Ɗun no waawi wontannde koɗooli ɗin ngalu mawngu. Tentinii si alhaaliiji ɗin timminaama e werdeeji ɗin kadi. E dow ballal Ardiiɗo on e Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen laamu ngun ɓeyday kafu njiilu ngun gila 1% haa 5% fii no Gine wonira nokku ka aduna yiilorta.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen coobii ngalu Gine ngun e banŋe finaa-tawaa, e hunndaari tentinii senngo ka ley fitaare “ Gine ko leydi yooɗundi, pelle mawɗe, pitaaje yoottiiɗe, canɗi hen fow pellet wa mayri alaa” tippude e ɗun o nodditi yeñinooɓe jawle ɓen e wattangol hiila e ɗun jiwɗina ngal ɓural.

Koohoo Aamadu Wuuri Baa, bannginii ɓural mawninngol njiilu ngun sabu ko ngu waylayngu no moƴƴiri faggudu hawtaandi ndin. E wi’a makko e nder ɗii duuɓi arooji : “ njiilu ngun no haani wonude tugalal mawngal gasayngal alɗinde ñeeñuɓe men ɓen e naalankooɓe e maaginooɓe men ɓen e banŋe ɗen fow”.

Konaakiri ñannde 21 jolal 2025 -Ardiiɗo yakitoraaɓe tolnii jannganaakuuɓe American International School of Conakry (AISC), wonndude e karamokooɓe maɓɓe ɓen. Ngon tolno no jeyaa e hebulaare jannganaakuɓe ɓen ka dental AISA-GISS waɗayngal Lusaka. Ngal dental afirikinaaɓe ko fii yewtidugol e yeruuɓe maɓɓe fii huɓindagol caɗeele winndere nden.

“tawegol maɓɓe ngol e ɗun, ɓeyditay ɓe faamu ngun e banŋe ardiigu e ɓantal. E kadi hebulinayɓe no ɓe tontora caɗeele winndere nden fewndo hannde”. Holli Saran Joys Kurumaa ñinnoowo kuugal ka duɗal amerikinaaɓe Konaakiri.

Konaakiri ñannde 21 jolal 2025 Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, ardiike ka duɗal mawngal, Gamal Abdel Naseer  tummmbondiral yeɗugol jannooɓe-wiɗoo ɓen yerirɗe yooɓeteeɗe 1000.

Faandaare nden, ɓeydugol tinnaare e karallgal e heyɗintingol aalaaji yerirɗe ɗen ka duɗe mawɗe. Newina jannde nden, tippude e rewrere fewndiinde nden ka gannde kese.

Ko e ɗun, Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, inni yo ɓe yacco fii jonnde ɗimmere nden, sabu no woodaa alaaji 2000 sennditeteeɗi. E ɗen yerirɗe, no loowaa, Microsoft 365 jannde hakkille tafaaɗe IA, cybersécurité, anti-plagiat…), laamu Gine ngun, no faandii timmbude jannde newiinde yaadunde e fewndaare winndere nden, jannde waawaynde tontaade faale e faandaaje Gine fewndiiɗe ɗen

Konaakiri, ñannde 21 jolal 2025- Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen ñinnii yewtere hollitannde jayndeyankooɓe ɓen e piiji feƴƴuɗi e nder ndee yontere feƴƴunde ɗoo. Fii tottugol haqqeeji e feeƴingol ko fewndii, o anndintinii wonndema « humputugol ko farilla, waɗugol ɗun ko tottugol haqqeeji ɓii-leydi en e kala golle fewndiiɗe », o udditiri yewtere nden

E nder nden yewtere,  ko tiitooɗe tati woni ko ɓannginaa. Hurbitugol golle oogirde njanɗe nden Simanndu, polgal ngan ka dental Transform Africa Summit TAS2025 e ɓantal sukaaɓe ginenaaɓe ka sincugol faadee e gannde kese.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, duumino seeɗa e ñallal 11 jolal 2025 ngal, sabu ko nden ñannde laana arana kan dilli e jamndi 11 ngoƴomaaje 11 ka geeci Moribaayaa. Maande mawnde wonannde hommbugol kuugal mawngal jokkaa ngal  e nder duuɓi tati feƴƴuɗi e nder wakkilaare e nder angisannde ngenndi ndin.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen jarni kippuuji liggiiɗi ɗin fow luujooɓe tammbitiiɓe ɓen fow, o ɓanngini faandaare Ardiiɗo Hawtaandi ndin, Seneral Maamadii Dummbuyaa rerɗinɗo no ɗun laatora e saa’i ko aduna on wonndi e caɗeele.

E dow karallalaagal ngal, ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen tippude e mbaalooɗe leyɗe ɗen hollii wonnde Gine waawii huuwondirde e leyɗe ɓuruɗe dolnude e nder winndere nden. Wano USA, Ci’ana, Ostralii e Orop. Ko ɓee fow gollidaa fii yo ndee eɓɓoore no laatora wa ko mun alaa. .

O anndintini wonnde ñalaade 11 jolal e njamndi 11 ngoƴomaaje 11 hinaa meere sabu hino anndintina ñalaande maandingol daragol hare winndereyankoore aranere nden e hitaande 1918. Tippude e ndee eɓɓoore Gine waawii mooɓitude leyɗe mawɗe ɗe nanondiraa e hoore huunde wootere. O ɓanngini fahin wonndema e ngal gine warii mawba hollugol wonnde no waawi waɗuɗe ko buy sikkunoo laatotaako.

Ka toɓɓere ɗimmere, Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen jarnuno polgal haɓɓiingal ngal e ñinnugol Transform Africa Summit ka saare Konaakiri. Denntal ngal no lanndinoo mbawndi mawndi telen huutorgol aalaaji fewndiiɗi ɗin.

E ngal ɗoo kadi Gine hollii wonndema no waawi ñinnude kuugal mawnirngal nii. E hoore no ɓanngini mboodooji kenndeeji fii ngenndi ndin e jananiri ndin wonannde luujooɓe ɓen fow e wintotooɓe ɓen.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, ɓanngini ka toɓɓere tataɓere, polgal suukaaɓe ɓen e banŋe sincugol faadee e gannde kese. On coobi ko tawi kon suukaa worɓe e rewɓe fow no tinnii e gannde kese yaaduɗe e karallaagal, o holli wonndema, kippu fooluɗo on heɓay mbuuñaari immorde e  yaakitorde aranere nden fii no o laatinira fonndo makko ngon ka sincugol.

O weltaanii yaakitoraaɗo on ka post e gannde kese timmbuɗo ngal dental gila pir haa mir hay si tawii ka fuɗɗoode ɓe heɓuno caɗeele.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen hommbiri innugol faandaare hollitugol ngol ko : «  ɓadondiral, hummpondiral, e laaɓal ».

 

 

Konaakiri ñannde 20 jolal 2025 – Yaakitorde kiwal ngal ɓannginii baɗe mun ɗen yeeso ndartinooɓe ɓen ka yaakitorde aranere e hoore hinde wattiri yeeso nafoore ko woni e kiwal ngal fii ɓantal ngenndi ndin.

Baɗe kenndeeje ɗen ko wano eltugol janna ɓeyda pehe fii no kiwal ngal ñiiɓira, haɓa njaggooɓe woni ko ngenndiyankooɓe maa ko ɓe ka gaɗa keeri men.

Hooreejo kabinee yaakitorde nden Seneral Kemoo Wulaaree anndinii wonndema ndee ndartannde wonii sommbo yo ɓe ɓanngin baɗe humondirɗe ko ɓe ahodaa kon. Ko ɗun si tawii hiɓe ɓanngini pehe ɗe ɓe timmbi fii adintingol jagga kuuɗe yimɓe bonuɓe ɓen e nder Hawtaandi ndin.

« Yewtere nden no humondi e karallaagal wonndude e abaaji ɓennduɗi humondirɗe e eɓɓoore golle nde ɓe timmbunoo nden. E huuwondire hakkunde maɓɓe e leyɗe janane ɗen e banŋe kiwal woni Gine, maa e laral hirnaange Afiriki faadee e caɗeelee fewndiiɗe ɗen. » o beyɗiti.

Konaakiri ñannde 20 jolal 2025 Yaakitorde faggude e winntaaje ɗen fenñinii baɗe mun ka ndartal saatinaangal. Ɓe hollii baɗe kenndeeje waɗaaɗe e nder hitaande nden yeru 90 % maande yottiinde wonndannde yaakitorde nden ɓe anndini wonnde si tawii ɓe hunnii aadi  wa nguu yeru ɗoo ko tawde heyɗintinal ngal no yaadi e faandaareeji ɗin. Tentinii naɓindal ngal e laamu ngun e liggantooɓe hoore mun e noone no ɗowoodi faggudu ndun woni e yiiloraade non e nder ngenndi ndin.

Koolaaɗo konngol on ka yaakitorde Maamudu Tuuree hollii baɗe heewuɗe ɗe yaakitorde nden totti wano aalaaji e pehinorɗe aynirɗe e ndartinirɗe ka nder yaakitorde, nooneeji no liggortee, e jaɓugol jamaa on fow gollidugol wano heyɗintinal ngal yamiri non e no faandaare Muramana Sumaa nden. Ko ɗun fow woni sommbo yo leydi ndin heɓu geɓal aranal e jeytaare e banŋe faggudu innaande “B+ñiiɓuɗo). Ɗun ɗoo ko hoolaare mawnde dañani leydi ndin e nder winndere nden.

Konaakiri ñannde 20 jolal 2025 yaakitorde tataɓere saatinaande nden ko oo ka MAEIAG fii yo nde ɓanngin baɗe mayre ɗen e nder huuwondire ɗe Gine timmbi ɗen.

E nder ahodal hitaandeyankowal ngal yaakitorde nden ɓannginii ñinnugol yeru 80 %  e golleeji maɓɓe ɗin. No e nder ɗen golle kenndeeje ɓuri 1300 ginenaaɓe jooɗiinooɓe ka jananiri wallitaaɓe no ɓe hewtitira ka maɓɓe.

“Yaakitoraaɗo on joɗiinoyii e jaagorɗe jaagoraaɓe (ambasadeeriiɓe) Gabon, Libii, Briksel tippude e tawnorgol sonnaaɓe e liggeeji ɗin.

Wonndude e ɗun, golleeji buy tñinnaame artirgol fii no ginenaaɓe ɓittiiɓe ka jananiri toppitoree”. ɓanngini joogoraaɗo Sonna Mariama Barry.

Konaakiri ñannde 20 jolal 2025 e ley konngol Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, Aamadu Wuuri Baa, ndartal sakkitoral ngal ka yaakitorɗe joŋaama. Ko aadi baɗe hitaande wonaa e ndarteede. Ɗun no ñoggaa e ɗenngal faransi (CAP) gila ñannde 20 haa ñannde 25 jolal 2025. Ko yaakitoraaɗo ardiigu leydi ndin woni ko udditi bara on ka ñalaande aranere.

Oo jarsiisi fuɗɗaaɗo ɗoo no yaadi e hannduyee mo ardiigu ngun haani tottude ɓii-leydi en. Ndartal ngal, ko anndugol ko honto ko ahodanoo kon ka fuɗoode hitaande fewndii, ko waɗaa, ko waɗaaka e caɗeele haɗude hunnugol aadi ndin fii no ɗe toppitoree fewnitee ñinnee, fii moƴƴere ngenndi ndin.

MATAD on adori ɓannginngol suɓo-suɓo ngon, e semmbinngol hiwugol keeri ɗin, e no caɗeele kawaakuyeeji ɗin tontore, e golleeji waɗaaɗi e banŋe ANAFIC on. « Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, no rerɗini en e dolnorgol desantaralisasiyon on tippude e winndugol pehinorde fii no ardiigu ngun waawira huɓindaade leydi ndin, ɓeyda doole ardiiɓe lare ɗen ». Ɓanngini Mohamed Sikee Koolaaɗo kongol ka MATAD.