Catégorie : Actualités en Pular

Konaakiri ñannde 4 bowte 2025 – Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen hewtinaama ambilansiije tati e aalaaji heewuɗi danndirɗi fii ka jonnde yaakitorde aranere. Ɗun ko waɗi ko e tawnde yaakitoraaɗo faggudu e winntaari ndin, e wonndude e gollideteeɓe buy ka ardiigu. Nden yeɗannde ɓeyditay yaccinnde nooneeji no kiwal ngal woni e warrude e dillere ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen e nder leydi ndin.

E nder yewtere makko nden Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓannginii : « ɗun ɗoo no yaadi e faandaare Hawtaandi ndin ». O anndintini wonndema ɗii alhaaliiji, hinaa ɓurnorɗun, ko aala dannditorɗo huutorteeɗo nokku kala ka taƴalle waɗi.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen jarni yaakitoraaɗo kiwal ngal fii anngisannde makko nden e adintinannde nde o wonndi nden. Sabu ko ɗun newini heɓugol ɗee ambilansiije ɗoo e ko jokki ɗen kon.

Konaakiri ñannde 4 bowte 2025 – Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, tawaama ka battane senndikaajo yo alla hinno Abdullaahi Soo koolanooɗo kunngol ka USTG e ka FESABAG

Neɗɗo ŋanaajo e mojobe senndikaa ginenaaɓe, Moodi Abdullaahi Soo feƴƴinii ñannde 02 bowte 2025. Himo acci ndonndi mawndi tippude e anngisannde makko nden, peewal makko ngal e nder haɓugol no neɗɗanke tottiree hannduyeeji mun ɗin e banŋe golle.  Ngurndan makko ɗan no yooɗiri haɓugol njagguuji renndo ngon, newinngol yewtereeji danndugol hannduyeeji gollooɓe ɓen. O battinii ko tiiɗi e nder hunndaari Senndikaaɓe ɓen e nder ngenndi ndin

Ka palee du peepul, ka ɓattane du’anagol furee on waɗaa ɗon, Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen coobii fuuree on tippude e golleeji ɗi o waɗi e nder ngurndan makko. “ko jom iimaanu, nunɗal e peewal kuuɗe makko newinii deeƴere renndo ngon e wallitike newinngol golleeji ginenaaɓe heewuɓe”.

Konaakiri ñannde 4 bowte 2025 – Ardiiɗo yakitoraaɓe ɓen, tolnii immorɓe e kawtital leyɗe caangol Mano ngol. Ko ardiiɓe ko koolaaɗo kaydi mawɗo on, Jaagoraaɗo Sime’on Mb Moriba. Yewtere nden ko fii wurnitugol terɗe kawtital ngal, e anndintingol darnde Gine nden e nder kawtital ngal.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen anndintinii faandaaje ngenndiyankooje goo wano winndugol fello Fuuta ngon e maral winndereyankeere UNESCO  ka tawata maral looɗe ndiyan ɗen gasaataa si tawii leyɗe kawtal ngal tawaaka wano kawtite OMVG, OMVS e UFM

O anndintini fahin angisannde Gine nden e tammbitagol kawtite ɗen ka laral hirnaange Afiriki. Rewrinɗina ɗoworɗe mun e ɗen e faandaareeji kawtite ɗen fii newinngol ɓantal e kiwal e nder laral ngal.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen hollii wonnde laamu aroowu ngun si leydi sariyayankoori ñinnaama wattanoyay hilla ɓuri nii e kawtite ɗe Gine tawaa ɗen e mun : « miɗo fellintina on wonnde Gine hettoyay jonnde mun nden e nder winndere nden e 2026. Gine tottoyay hannduyeeji mun ɗin ». O ñoggiri.

Konaakiri ñannde 3 bowte 2025 – Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen ardike mawninngol ñallal winndereyankewal belsuɓe ɓen ka Sapitoo.

Ndee ñalaande no anndintina renndo naɓidungo fii tammbitagol yimɓe ŋakkiraaɓe mbawdi immorde e belsere, heyɗintina anngisannde ardiigu ngun fii tammbitagol no ɓe tawree e ɓantal ngenndi ndin.

« Bimmbi ñannde sifa mun anndintinaa ka jonnde yaakitorde aranere ñannde 3 bowte 2024, ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen hurmbituno rewirde belsuɓe ka jonnde yaakitorde aranere, ɗun holluno ontuma faandaare yaakitorde nden faaadee e taambitagol belsuɓe ɓen e yamiroore wonndema yaakitorde kala no haani toppitaade e sifa mun », holli e nder yewtere mun Moodi Usmaani Jaanee koolaaɗo konngol ka FEGUIPAH, o wattiɗon wonndema, heyɗitine ɗe ardiiɗo hawtaandi ndin huuri ɗen no haani wattorde jannde fii fow, e no gooto kala waawira huutorde alhaaliiji ɗin, e ñinnugol kafu ngun ka gollirde laamu fii newinanngol belsuɓe ɓen no ɓe tawiree e ɓantal leydi ndin.

Yaakitorde fii sonnaaɓe e fayɓe e yimɓe belsuɓe ɓen annditini wonndema si ɗuytaama jamndi (leere) 72 fii ngal balal haray laamu ngun ɓannginii wonnde tammbitagol ngol hinaa konngol tun ko kuugal kadi. O ɓeydi wonnde haray heyɗintine kesse buy timmbaama haa ka aalaaji tekitagol koyɗe. E wattugol tammbitannde belsuɓe ben ka eɓɓoore Simanndu 2040.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen heyɗintini kañun wonnde mawninngol ngal ñallal, ko heyɗintingol huuwondire e ndimu, e tama’u. Fii rewrirde nden ka jonnde yaakitorde, o anndinii wonnde o yamirii yo yaakitorɗe ɗen fow waɗu sifa mun. ».

Koohoo Aamadu Wuuri Baa, anndintinii wonnde no farlii laamu ngu  no belsuɓe ɓen janngira, no ɓe tammbitoree e banŋe cellal e wallitagol ɓe e nooneeji buy. Hay si tawii non ko waɗaa kon no yawinii. Himo lanndii kuugal battinay ngal e maɓɓe.

Konaakiri ñannde 1 bowte 2025 – Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen tolnii ka jonnde mun kippu ngendiyankoojo jannganaakuuɓe ɓen ley duuɓi sappo e jowi (U15). Sukaabe ɓen no iwi tun Gammbiya ka ɓe fooloyi fii tawdegol ka foolotiro afirikinaajo lato balon fii jannganaakuuɓe ɓen.

Ɓay o tolnii jannganaakuuɓe latooɓe balon ɓen wonndude e yaakitoraaɗo on e banŋe eltere ɓanndu, Koohoo Aamadu wuuri Baa, jarnii wakkilaare maɓɓe nden, ko ɓe mawnini kon ngenndi ndin e tawde sifa nguu ngalu ɗoo fow no e sukaae men ɓen.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen weltanii kippuuji sukaaɓe worɓe e jiwɓe nde tawno hari ɓe heɓiino mbuuñaari kanŋe ka jiwɓe ɓen e mbuuñaari kaalise ka worɓe ɓe. O jarni kadi Ardiiɗo Hawtaandi ndin fi angisannde makko nden faadee e eltere ɓanndu jannganaakuuɓe ɓen. O rerɗini wintagol e banŋe elter ɓanndu immorde e jannugol eltooɓe ɓanndu ka duɗe fii ɓantal eltere ɓanndu e yanñere hakkille jaangooɓe ɓen.

Ko adii yo Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen jonne mbuuñaari kanñe ndi jiwɓe ɓen yeɗaa ndin, o yeɗi gooto kala ɓural waawude lato balon. O jarni fahin sukaaɓe ɓen o rerɗini ɓe yo ɓe wonu ne’iiɓe, ɗoftiiɓe fii no eltere maɓɓe nden jalbinoy hawtaandi Gine ndin.

Konaakiri ñannde 1 bowte 2025 – Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen ardike mawninngol ñalaande 37^ɓere winndereyankoore fii haɓugol nawnaare SIDA e nder weerirde mawnde ka saare ɗoo. Tiitoonde hikkaare nden ko : ƴellitagol ŋakkereeji ɗin, wayla noone haɓirde nawnaare SIDA nden».

Mawningol ñaalaande winndereyakoore fii haɓugol nawnaare SIDA nden hikka no nodditi leyɗe ɗen fow e luujooɓe huuwondiraaɓe ɓeyditugol angisannde mun nden, fewtinoo e pehinorɗe tafaaɗe, yollita calɗi laamu humondirɗi e VIH ka nder eɓɓoore ngenndi fii cellal. Watta ɗon haɓugol kala inñinere humondirnde e wonnduɓe e mun ɓen. Yawta caɗeele ɗen dolnoo e ñawndugol VIH e nder Laral ngal.

 

 

Labe ñannde 29 jolal 2025 – Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen Koohoo Aamadu Wuuri Baa seenike e innde Ardiiɗo Hawtaandi ndin Maamadii Dummbuyaa fii hurmbitugol fuɗɗagol golle ɗatal ngendiwal RN5Maamun-Labe yeru Km 153.

Ngal kuugal mawngal no yaadi e faandaare ngenndi ndin, faandaare nde Ardiiɗo on ardini. Faadee e eɓɓoore Simanndu 2040 nden. No e nden eɓɓoore yeyɗintingol alhaaliiji ɗin yulirɗe ɗen, deeƴere ngenndi ndin e ɓantal Gine konektiiɗo e ballondirteeɗo.

Binnde Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, mokobaaɓe ɗuuɗuɓe ƴettuno konngol yewti fii ɓantal. Gooto kala e maɓɓe no ɓanngini tama’u e angisannde.

Ko udditi yewtere nden ko Guwerner Labe on Kolonel Rober Sumaa, o anndintini nafa ngal ɗatal ngenndiwal wonannde jamaa on : « udditugol golle ɗen wonii maande udditugol yonta keso ɓantal e nder laral ngal. Ngal  ɗatal ko nguure wonani jamaa men on e moter ɓantal. »

E nder laawol gootol ngol, cukko ardiiɗo délégasiyon hoɗo Garammbe ngon Moodi Abdurahaman Sow yewtuno e innde hoɗo ngon fow, o ɓanngini weltaare maɓɓe nden : « ngal ɗatal, ko martaba kafaaɗo, heyɗintingol ngal ko tama’u mawɗo wanannde yimɓe huutorayɓe ngal ɓen.e ɓantal wonannde faggudu koɗooli ɗin. »

Nootaaniiɗo Henan Chine on, Moodi Wang ɓanngini kañun angisannde maɓɓe nden e golle karallaagal ngal : « mɗen anndi ittiri hoolaare nde laamu ngun fawi e amen ngun. Meɗen angisii ñinnugol ɗate yottiiɗe e hoore meɗen teddini etoodi fewndii ndin. »

Yaakitoraaɗo golleeji kafaaɗi ɗin Moodi Laayi Seku Kamara  holli hoɗuɓe ka binnde ɗatal ɓen no golleeji ɗin waɗirteenon. : « yimɓe ɓen wallitete e banŋeeji ɗin fow, ɓe ruttete kala ko ɓe bonnanaa e sukaaɓe ɓen tawete e gollayɓe ɓen. »

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen e nder ko o ɓannginta faandaare Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen, o anndintini faandaare laamu ngun: « laawol ngol ko maande nunɗal e nanondiral e ɓantal. Kala ka laawol rewi, tampere diray ɗon. E inde Ardiiɗo hawtaandi ndin, men heyɗintinay ɗate ɗen fii yo ginenaaɓe ɓen fonne e ballal e nder leydi ndin fow. »

Fuɗɗagol golle ɗen ko maande fokkitannde mawnde wonannde balanduru ballaŋe ngenndi ndin. Hiɗe ɓanngini faandaare Ardiiɗo on Maamadii Dummbuyaa fii fonnugol ardiigu leydi ndin, newina dillere nden, e tammbitoo ɓantal ngal e banŋe faggudu.

La RN5 wonay maande golle mawɗe timmbaaɗe e innde Simanndu 2040 : Gine heyɗintinaaɗo konektiiɗo e fewtuɗo aroore.

Konaakiri ñannde 27 jolal 2025 – Ardiiɗo Yaakitoraaɓe ɓen ardike e weerirde jonnitugol kaydiiji leyɗe ɓee liɓananooɓe Kaaporo raayi e Kipe 2 e dimees.

Ngal kuugal no faandori tottugol ndimu, daginira leyɗe ɗe ɓe jonnitiraa ɗen ɗeri saryayankooji. ɗun no ɓanngini angisannde Ardiigu ngun e hunnugol aadi ƴettodanoondi fewndo yewtere ngendiyankoore nden e hitaande 2022.

Wattodaade e henndagol ɗeri ɗin, ko maande mawnde e kuugal annditanngal jamaa on sonnjaaji ɗi ɓe naɓi e nder duuɓi sappo e pawdi. Faandaare nden ko yaafinorɗun e moƴƴintinirɗun hakkunde jamaaji ɗin, uddita laawol kesol yaadungol e nunɗal e wonndiigu, e hoolaare hakkunde yimɓe ɓen e laamu ngun.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen anndintinii neɗɗankaaku wonungu e ngal jonnital : “ ko fii moƴƴintinngol e muñinngol on toore nde fawaɗon nden gila ɓuri duuɓi sappo. Mi innuno on ontuma yo on maru kaydiiji mon fii ñannde goo yo on waawu seedintinnde wonnde on liɓanano. .Buy e mon naɓii sonjaa mawɗo gila duuɓi. Ɓeynguureeji buy boni sabu sonjaa on. ɗuuɗuɓe en wonii gay werde, men waawataa on yoɓitude ɗen lette ɗon fow wonnannde woodaaɓe e ɓe woodaaka “.

Tippude e ɗun, ardiigu ngun no heyɗintini faandaare mun e ñinnugol ngenndi naɓidal, nunɗal, fotondiral, e ngenndi fewtundi aroore mayri.

Konaakiri ñannde 27 jolal 2025 Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen Koohoo Aamadu Wuuri Baa ardike udditannde ɗerol bajjol limtol huɓindiiɓe e gollidooɓe e laamu (FUGAS), wonndude e hurmbitugol ñallal lollinirngal weedo gollideteeɓe ɓen.

Ko woni e ñinnude ɗun ko yaakitoraaɗo on ka banŋe golle. FUGAS on ko fii huɓindagol, ngootinɗina, laɓɓina gollanooɓe laamu ngun e nder ɗerol gootol, wonndude e ñinnugol kiwal eɓɓoore njoddi ndin.

Ka nder yewtere makko, yaakitoraaɗo e banŋe golle on anndintinii wonndema oo aala ɗoo wallitoto laamu Gine ngun yawtugol tayre hittunde: “ Hannde kadi jiiɓugol ɗeri ɗin gasataa, winnditannde kala no aynitaa, adadu gollooɓe ɓen no anndaa, njoddiiji ɗin men, e naatugol ngol ko foolotiro ardetee e nder laaɓal, en yaltii e duulere fii ñinnugol heyɗintinal mawngal wonannde ardiigu men ngun”.

Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen kañun dolnori heyɗintinal ngal, o holli wonndema ŋakkereeji ko e daƴƴere renndo ngon iwrata adi yo woni e daƴƴe ɗowoodi : “ huunde waylataa fannii en huɓindaaki renndo ngon, wonndude e FUGAS en tutii ko mawnata Gine e ɗee niɓe majjere”.

O hommbiri innugol : “Gine no yaadude e mbaylanduru, alhaaliiji kesi timmbaaɗi ɗin no newinnde nguure men on tentinii e banŋe ardiigu ngun : laamu ngun no deeƴi ñinnirɗe ɗen no rewri, laamu ngun no e nder heyɗital, lamɓe ɓen no huuwondiraa. Ko jurol fii hewtugol Gine 20240”

Konaakiri ñannde 25 jolal 2025 – Ardiiɗo yaakitoraaɓe ɓen  tolnii mojobere jaagoraaɓe oropnaaɓe ɓen. Ko ardii mojobere nden ko Moodi Sawiyer Stikker jaagoraaɗo EU e nder leydi Gine.

Faandaare nden ko humpitagol ka eɓɓooje suɓo-suɓo ngon fewndii, balɗe, adii yo kampaañ on fuɗɗe ñannde 28 jolal.

E nder yewtere nden, jaagoraaɗo UE heyɗintini anngisannde UE faadee e wallitagol Gine : “ ko addi men ko yewtidugol e mon faadee e kampaañ on. Kampaañ udditoowo ko ɓooyaa. UE no faandi wallitagol Gine […] Meɗen toroo on suɓo deeƴungo newiingo ngo fow iwtiroyta ɓaawo suɓaaɗo on. Men yiiday e foolotirayɓe ɓen fow, men jentoo faandaare gooto kala wonannde Gine[…]. Suɓo ngon ko ginenaaɓe ɓen woodani, e no haani ka ɓe laatina ɗun gay jaggeede e hoore newaare e deeƴere fewndo kampaañ on fow”

Ka anndintingol, ngal tummbondiral ko fii newinngol naɓidal hakkunde ardiigu ngun e luujooɓe maɓɓe ɓen fii no suɓo ngon laatora no haaniri.